Lối nhỏ
15-02-2009, 07:25 PM
Tôi dạo quanh truongton.net 1 lần, nhưng không rõ phải gởi bài thể loại này vào chỗ nào.Có ai giúp không ? Vì tôi chưa thạo truongton lắm.Cảm ơn.Đây là những bài tôi muốn gởi lên
Không chỉ là bệnh của giống nòi
Tạ Duy Anh
Ngẫu hứng sáng trưa chiều tối - NXB Hội nhà văn
Một người trẻ tuổi muốn trở thành một trí thức thành đạt phải cần đến những nỗ lực phấn đấu rất cao. Con đường ấy đi qua lộ trình sau: miệt mài học tập, từng nấc một, từng cấp một. Mỗi nấc, mỗi cấp lại khổ công nạp cho mình những kiến thức chuyên môn càng nhiều càng tốt càng sâu càng có nhiều cơ hội thành đạt. Những người xuất sắc hơn -và chúng ta đang nói đến đối tượng này-thì tiếp tục học lên nữa để trở thành nhà khoa học, chuyên gia giỏi, bác sĩ giỏi, nhà giáo giỏi, luật sư giỏi...và trong từng lĩnh vực nỗ lực tiếp để trở thành những người hàng đầu. Dù ở đâu họ cũng đều phải khổ công như vậy để được xem là bộ phận trí thức tinh hoa của xã hội. Đến đây thì xảy ra những tình trạng sau.
Tại các quốc gia tiên tiến
Bộ phận tinh hoa này đương nhiên có vai trò to lớn trong sự phát triển được săn đón với những ưu đãi vượt trội. Ngoài ra họ còn được tôn lên là những cố vấn hàng đầu đầy uy quyền trong việc hoạch định những chiến lược lớn về mọi lĩnh vực của quốc gia. Những đóng góp của họ luôn được đền đáp xứng đáng. Các chính khách khôn ngoan thường xuyên tham vấn họ và ý kiến của họ luôn được tôn trọng, đôi khi nhờ sự tham vấn ấy mà làm thay đổi cả một chính sách lớn nào đó.
Tại các quốc gia kém phát triển
Lương trả cho đội ngũ tinh hoa này thường là không xứng đáng, danh dự của họ không được coi trọng, vì thế họ quay sang làm việc cho các tập đoàn tư bản nước ngoài, thậm chí bỏ đất nước sang lập nghiệp ở quốc gia khác. Tại đó họ tìm thấy vị trí là những chuyên gia hàng đầu cho dù thay vì phục vụ tổ quốc, họ phục vụ người trả tiền.
Và ở nước ta...
Chúng ta được xem là dân tộc trọng sự học. Trên thực tế điều đó không sai. Nhưng suốt nhiều năm qua con đường trở thành nhà chuyên môn lớn ở Việt Nam chỉ là bước khởi đầu cho sự nghiệp một con người. Cả về mục đích vật chất lẫn vị thế tinh thần. Một chuyên gia giỏi đến đâu chăng nữa cũng thua xa mọi mặt một quan chức đôi khi tiến thân bằng nịnh nọt. Tiền bạc dù quan trọng, cũng chỉ là một phần. Cái chính là nếu cứ ở vị trí chuyên gia, anh ta hầu như cũng là kẻ vô danh. Tiếng nói của anh ta chả có mấy ai nghe. Thậm chí nhiều phen tài đi kèm với tai hoạ. Thế là vô hình trung cả từ phía quyền lợi cá nhân, cả từ phía cơ chế xã hội đều định hướng công dân xuất sắc của mình tới cái đích cuối cùng là một chức vụ nào đó trong bộ máy quyền lực. Khi có một chức vụ nào đó anh ta mới thực sự yên trí, nhưng đến đây, thay vì củng cố uy tín của mình bằng kiến thức - một điều mà anh ta có muốn làm cũng không được nữa rồi (sự vụ hành chính, thù tiếp họp hành, viết những bản báo cáo nhạt nhẽo... nghĩa là trăm thứ việc vô bổ cuốn anh ta vào) - anh ta sẽ tìm cách leo cao hơn bằng đủ thứ mưu mẹo, tuyệt nhiên không cần đến những gì phải dầy công và trên thực tế rất tốn kém mới có được. Thế là, đáng lẽ chúng ta có một nhà khoa học, một chuyên gia, một nhà văn, một nghệ sĩ... đầy khả năng đóng góp lớn cho đất nước thì lại có một ông quan ngô ngô, ngọng ngọng, ăn không nên đọi, nói không nên lời chỉ biết ngậm miệng ăn tiền hay tìm cách ngăn cản người khác tiến thân một cách chính đáng, tức là làm những việc của một người tầm thường thậm chí trở thành kẻ vô lại nếu lóa mắt trước quyền lực và tiền bạc.
Khi một bậc tiền nhân chua chát thốt lên rằng: hình như trong bụng mỗi người An nam đều có sẵn một ông quan là ông muốn nói đến căn bệnh của nòi giống. Nhưng nếu bậc tiền nhân đó sống lâu được chứng kiến thực trạng xã hội của chúng ta thì hẳn ông sẽ thấy nhận xét trứ danh kia cũng mới chỉ đúng một phần.
Chủ đề tương tự như vậy nữa
Tốt đẹp phô ra, xấu xa quét dọn
Nguyễn Hoàng Đức
Tiền Phong
Người Việt xưa có câu: “Tốt đẹp phô ra, xấu xa đậy lại”, giờ chúng ta nên thực hiện: Tốt đẹp phô ra, còn xấu xa thì hãy quét dọn. Chứ còn đậy lại, úm ba la thì ai phải ngửi?
Cái lý mà người Việt theo đuổi là “Đạo lý làm người”. Dân tộc Việt là một dân tộc rất yêu đạo lý với phương ngôn không còn chỗ nấp nào cho những thứ ậm ừ: “Nói phải củ cải cũng nghe”.
Người Việt cũng nói: “Thuốc đắng dã tật, sự thật mất lòng”, “Ăn ngay nói thật, mọi tật mọi lành”. Đấy, chỉ bằng câu mộc mạc như vậy đã khẳng định “sự thật” là thuốc thần để chữa bách bệnh. Rồi “Thật thà là cha quỉ quái”, “Ở quỉ gặp quái, gian tà gặp nhau”.
http://files.chungta.com/Image.ashx/image=pjpeg/c04bb4f72d4a417c89015b7a1e271164-Nu%20sen.jpg/Nu%20sen.jpgỞ đời, đức tin có trước mọi tôn giáo, vì không có đức tin làm sao có tôn giáo? Và sự phân biệt tốt - xấu có trước mọi môn đạo đức học. Và người Việt đã đặt ra nền tảng tốt - xấu, hơn thế còn chỉ ra cái xấu để tránh, cái tốt để theo, nghĩa là người Việt đã dấn bước vào phạm trù đạo đức học.
Ông cha ta đã dạy dỗ con cái từ trong nhà ra đến ngoài đường rằng: Chớ “Cha nói oan, quan nói hiếp, chồng có nghiệp nói thừa”. Vì thế, có ý kiến cho rằng: Khi ta nói về cái xấu của dân tộc là ta say sưa cái xấu đó, nói vậy là phiến diện.
Mới đây tại Malaysia, cả nước tổ chức ngày “toa lét”, muốn giáo huấn toàn dân ý thức đi vệ sinh và giữ vệ sinh chung, để giữ sức khỏe cộng đồng và hấp dẫn du lịch. Khi người ta chú mục đến vấn đề toa lét, đâu có phải là say sưa với nó, mà để giữ cho cơ thể trong sạch hơn.
http://files.chungta.com/Image.ashx/image=pjpeg/6a9e8b0ae2dc4eb787120e4483402d1c-Hoa%20sen%204.jpg/Hoa%20sen%204.jpgNgười Việt xưa có câu: “Ăn hết nhiều, ở hết bao nhiêu”, xây nhà thì chỉ chú ý xây gian giữa, còn cái khoản nhà vệ sinh thì quấy quá cho xong; phải nói, cách nghĩ đó đã quá lạc hậu, giờ đây người hiện đại đã nói ngược lại: “Ở hết nhiều, ăn hết bao nhiêu”. Và một ngôi nhà sang trọng thực sự, thì khu phụ được xây dựng hết sức tốn kém, nào đá lát sàn, lát tường, bồn tắm, vòi phun nóng lạnh…
Đây là hình ảnh mộc mạc và hiện đại để chính ta liên tưởng rằng: Càng chú mục để dẹp cái bẩn thì con người chúng ta càng sạch sẽ và lành mạnh. Trái lại, càng lờ cái bẩn đi, thì người ta sẽ bôi bẩn khắp nơi từ nhà ra ngõ đến tận quảng trường.
Một xã hội càng có nhiều người dám nhìn ra cái xấu, tức là càng muốn sửa mình, tức càng có nhiều người tình nguyện làm nghề vệ sinh quét dọn, càng làm cho khuôn mặt của xã hội tươi tắn hơn.
Người Việt xưa có câu: “Tốt đẹp phô ra, xấu xa đậy lại”, giờ chúng ta nên thực hiện: Tốt đẹp phô ra, còn xấu xa thì hãy quét dọn. Chứ còn đậy lại, úm ba la thì ai phải ngửi? Có làm được như vậy, chúng ta mới thực hiện: Con hơn cha để nhà có phúc.
Không chỉ là bệnh của giống nòi
Tạ Duy Anh
Ngẫu hứng sáng trưa chiều tối - NXB Hội nhà văn
Một người trẻ tuổi muốn trở thành một trí thức thành đạt phải cần đến những nỗ lực phấn đấu rất cao. Con đường ấy đi qua lộ trình sau: miệt mài học tập, từng nấc một, từng cấp một. Mỗi nấc, mỗi cấp lại khổ công nạp cho mình những kiến thức chuyên môn càng nhiều càng tốt càng sâu càng có nhiều cơ hội thành đạt. Những người xuất sắc hơn -và chúng ta đang nói đến đối tượng này-thì tiếp tục học lên nữa để trở thành nhà khoa học, chuyên gia giỏi, bác sĩ giỏi, nhà giáo giỏi, luật sư giỏi...và trong từng lĩnh vực nỗ lực tiếp để trở thành những người hàng đầu. Dù ở đâu họ cũng đều phải khổ công như vậy để được xem là bộ phận trí thức tinh hoa của xã hội. Đến đây thì xảy ra những tình trạng sau.
Tại các quốc gia tiên tiến
Bộ phận tinh hoa này đương nhiên có vai trò to lớn trong sự phát triển được săn đón với những ưu đãi vượt trội. Ngoài ra họ còn được tôn lên là những cố vấn hàng đầu đầy uy quyền trong việc hoạch định những chiến lược lớn về mọi lĩnh vực của quốc gia. Những đóng góp của họ luôn được đền đáp xứng đáng. Các chính khách khôn ngoan thường xuyên tham vấn họ và ý kiến của họ luôn được tôn trọng, đôi khi nhờ sự tham vấn ấy mà làm thay đổi cả một chính sách lớn nào đó.
Tại các quốc gia kém phát triển
Lương trả cho đội ngũ tinh hoa này thường là không xứng đáng, danh dự của họ không được coi trọng, vì thế họ quay sang làm việc cho các tập đoàn tư bản nước ngoài, thậm chí bỏ đất nước sang lập nghiệp ở quốc gia khác. Tại đó họ tìm thấy vị trí là những chuyên gia hàng đầu cho dù thay vì phục vụ tổ quốc, họ phục vụ người trả tiền.
Và ở nước ta...
Chúng ta được xem là dân tộc trọng sự học. Trên thực tế điều đó không sai. Nhưng suốt nhiều năm qua con đường trở thành nhà chuyên môn lớn ở Việt Nam chỉ là bước khởi đầu cho sự nghiệp một con người. Cả về mục đích vật chất lẫn vị thế tinh thần. Một chuyên gia giỏi đến đâu chăng nữa cũng thua xa mọi mặt một quan chức đôi khi tiến thân bằng nịnh nọt. Tiền bạc dù quan trọng, cũng chỉ là một phần. Cái chính là nếu cứ ở vị trí chuyên gia, anh ta hầu như cũng là kẻ vô danh. Tiếng nói của anh ta chả có mấy ai nghe. Thậm chí nhiều phen tài đi kèm với tai hoạ. Thế là vô hình trung cả từ phía quyền lợi cá nhân, cả từ phía cơ chế xã hội đều định hướng công dân xuất sắc của mình tới cái đích cuối cùng là một chức vụ nào đó trong bộ máy quyền lực. Khi có một chức vụ nào đó anh ta mới thực sự yên trí, nhưng đến đây, thay vì củng cố uy tín của mình bằng kiến thức - một điều mà anh ta có muốn làm cũng không được nữa rồi (sự vụ hành chính, thù tiếp họp hành, viết những bản báo cáo nhạt nhẽo... nghĩa là trăm thứ việc vô bổ cuốn anh ta vào) - anh ta sẽ tìm cách leo cao hơn bằng đủ thứ mưu mẹo, tuyệt nhiên không cần đến những gì phải dầy công và trên thực tế rất tốn kém mới có được. Thế là, đáng lẽ chúng ta có một nhà khoa học, một chuyên gia, một nhà văn, một nghệ sĩ... đầy khả năng đóng góp lớn cho đất nước thì lại có một ông quan ngô ngô, ngọng ngọng, ăn không nên đọi, nói không nên lời chỉ biết ngậm miệng ăn tiền hay tìm cách ngăn cản người khác tiến thân một cách chính đáng, tức là làm những việc của một người tầm thường thậm chí trở thành kẻ vô lại nếu lóa mắt trước quyền lực và tiền bạc.
Khi một bậc tiền nhân chua chát thốt lên rằng: hình như trong bụng mỗi người An nam đều có sẵn một ông quan là ông muốn nói đến căn bệnh của nòi giống. Nhưng nếu bậc tiền nhân đó sống lâu được chứng kiến thực trạng xã hội của chúng ta thì hẳn ông sẽ thấy nhận xét trứ danh kia cũng mới chỉ đúng một phần.
Chủ đề tương tự như vậy nữa
Tốt đẹp phô ra, xấu xa quét dọn
Nguyễn Hoàng Đức
Tiền Phong
Người Việt xưa có câu: “Tốt đẹp phô ra, xấu xa đậy lại”, giờ chúng ta nên thực hiện: Tốt đẹp phô ra, còn xấu xa thì hãy quét dọn. Chứ còn đậy lại, úm ba la thì ai phải ngửi?
Cái lý mà người Việt theo đuổi là “Đạo lý làm người”. Dân tộc Việt là một dân tộc rất yêu đạo lý với phương ngôn không còn chỗ nấp nào cho những thứ ậm ừ: “Nói phải củ cải cũng nghe”.
Người Việt cũng nói: “Thuốc đắng dã tật, sự thật mất lòng”, “Ăn ngay nói thật, mọi tật mọi lành”. Đấy, chỉ bằng câu mộc mạc như vậy đã khẳng định “sự thật” là thuốc thần để chữa bách bệnh. Rồi “Thật thà là cha quỉ quái”, “Ở quỉ gặp quái, gian tà gặp nhau”.
http://files.chungta.com/Image.ashx/image=pjpeg/c04bb4f72d4a417c89015b7a1e271164-Nu%20sen.jpg/Nu%20sen.jpgỞ đời, đức tin có trước mọi tôn giáo, vì không có đức tin làm sao có tôn giáo? Và sự phân biệt tốt - xấu có trước mọi môn đạo đức học. Và người Việt đã đặt ra nền tảng tốt - xấu, hơn thế còn chỉ ra cái xấu để tránh, cái tốt để theo, nghĩa là người Việt đã dấn bước vào phạm trù đạo đức học.
Ông cha ta đã dạy dỗ con cái từ trong nhà ra đến ngoài đường rằng: Chớ “Cha nói oan, quan nói hiếp, chồng có nghiệp nói thừa”. Vì thế, có ý kiến cho rằng: Khi ta nói về cái xấu của dân tộc là ta say sưa cái xấu đó, nói vậy là phiến diện.
Mới đây tại Malaysia, cả nước tổ chức ngày “toa lét”, muốn giáo huấn toàn dân ý thức đi vệ sinh và giữ vệ sinh chung, để giữ sức khỏe cộng đồng và hấp dẫn du lịch. Khi người ta chú mục đến vấn đề toa lét, đâu có phải là say sưa với nó, mà để giữ cho cơ thể trong sạch hơn.
http://files.chungta.com/Image.ashx/image=pjpeg/6a9e8b0ae2dc4eb787120e4483402d1c-Hoa%20sen%204.jpg/Hoa%20sen%204.jpgNgười Việt xưa có câu: “Ăn hết nhiều, ở hết bao nhiêu”, xây nhà thì chỉ chú ý xây gian giữa, còn cái khoản nhà vệ sinh thì quấy quá cho xong; phải nói, cách nghĩ đó đã quá lạc hậu, giờ đây người hiện đại đã nói ngược lại: “Ở hết nhiều, ăn hết bao nhiêu”. Và một ngôi nhà sang trọng thực sự, thì khu phụ được xây dựng hết sức tốn kém, nào đá lát sàn, lát tường, bồn tắm, vòi phun nóng lạnh…
Đây là hình ảnh mộc mạc và hiện đại để chính ta liên tưởng rằng: Càng chú mục để dẹp cái bẩn thì con người chúng ta càng sạch sẽ và lành mạnh. Trái lại, càng lờ cái bẩn đi, thì người ta sẽ bôi bẩn khắp nơi từ nhà ra ngõ đến tận quảng trường.
Một xã hội càng có nhiều người dám nhìn ra cái xấu, tức là càng muốn sửa mình, tức càng có nhiều người tình nguyện làm nghề vệ sinh quét dọn, càng làm cho khuôn mặt của xã hội tươi tắn hơn.
Người Việt xưa có câu: “Tốt đẹp phô ra, xấu xa đậy lại”, giờ chúng ta nên thực hiện: Tốt đẹp phô ra, còn xấu xa thì hãy quét dọn. Chứ còn đậy lại, úm ba la thì ai phải ngửi? Có làm được như vậy, chúng ta mới thực hiện: Con hơn cha để nhà có phúc.